بدعت در دين، امر نكوهيده‌اي است كه به هر نام و هدفي كه باشد، سرانجام جز خسران و ضربه بر اصل و سيماي دين، حاصل ديگري ندارد. بدعت به معناي ايجاد و ابداع شيوه‌اي جديد يا افزودن مسأله‌اي نو به دين است كه سابقه و زمينه ديني ندارد و برخلاف اصول است. اين كار معمولا از سوي افرادي صورت مي‌گيرد كه در پي اين امر، منافعي دارند. غالبا آنهايي كه اقدام به بدعت‌گذاري در دين مي‌كنند، كساني هستند كه از راه‌هاي معمول و متداول نتوانسته‌اند براي خود جايگاه مناسبي را در ميان متدينان فراهم سازند و از طريق صحيح و سالم، قادر نبوده‌اند كه در اعتلاي مذهب گامي بردارند يا اينكه اشخاص غافل و جاهلي هستند كه به گمان خود از اين راه، مي‌‌توانند خدمتي به دين و دين‌داران كنند. اين دسته، مصداق بارز افرادي هستند كه امام صادق(ع) در حديثي آنها چنين را معرفي مي‌كنند: «انكسر ظهري رجلان؛ عالم متهتك و جاهل متمسك»: دو نفر كمر مرا شكستند؛ عالم بي‌دين و هتاك و نيز جاهل و ناداني كه صرفا عامل به ظاهر دستورات دين توجه مي‌كند.

دين و امور ديني به دليل اهميتشان در جامعه، همواره مورد توجه افراد گوناگون با انگيزه‌هاي متفاوت بوده‌اند، در اين ميان عده‌اي هم پيدا شده‌اند كه از كنار آن به سودجويي و كاسبي پرداخته، براي خود مقام و مرتبه‌اي كاذب دست و پا كنند. مداحين اهل بيت(ع) با توجه به وظيفه سنگيني كه بر عهده دارند، همواره در كانون توجه مردم و مؤمنان، به ويژه جوانان هيأتي قرار دارند كه به تبع، بسياري از اعمال و سخنان آنان در زير ذره‌بين قرار مي‌گيرد. به همين دليل اين جايگاه، هميشه از سوي عده‌اي فرصت‌طلب و سودجو يا در بهترين حالت، جمعي جاهل، مورد سوءاستفاده قرار گرفته و مي‌گيرد.

متأسفانه در چند سال اخير، با اقبالي كه عامه مردم، به ويژه جوانان به هيئات مذهبي پيدا كرده‌اند، همان عده اندك از راه‌هاي مختلف و با بدعت‌گذاري‌هاي گوناگون سعي كرده‌اند، توجه بخشي از مردم را به سمت خود جلب كنند؛ ابداع سبك‌هاي جديد نوحه‌خواني كه عموما با استفاده از آهنگ‌ها و ترانه‌هاي پيش از انقلاب و پس از آن، غربي و حتي بعضا مبتذل ساخته مي‌شوند و آن عده به اصطلاح مداح، منتظرند تا توليدي جديدي با سبكي نو از سوي ترانه‌خوان‌هاي داخلي يا گاه خارجي عرضه شود تا سريعا با استفاده از آن و تنها با تغييرات نسبتا جزيي در اشعار آن ـ در جلسات متعددي كه روز به روز هم بر تعداد آن افزوده مي‌شود ـ دستاورد تازه خود را ارايه كرده، خلاقيتشان را به نمايش بگذارند. بايد گفت كه غالب اين سبك‌ها و ابداعات، تنها خوش‌رنگ و لعاب‌اند و براي تحريك لحظه‌اي احساسات شنوندگان، كارآيي داشته، از كمترين بار محتوايي برخوردارند. عموم مداحاني كه به اين شيوه گرايش پيدا كرده و اينچنين عمل مي‌كنند، افراد جواني هستند كه بدون گذراندن سلسله‌مراتب و مراحل مداحي و به قولي، استفاده از استاد و عمل كسب معرفت و آشنايي با سيره اهل بيت(ع) و حوادث تاريخي مانند وقايع عاشورا، صرفا به دليل ارايه سبكي جديد و استفاده عده‌اي از دوستان و هم‌فكران به عنوان پامنبري كه همه‌جا به دنبال او هستند و به اصطلاح مجلس گرم‌كن‌اند، به صورت ناگهاني نام و شهرتي كسب كرده‌اند كه البته پس از دوره‌اي مشهور بودن، از يادها فراموش مي‌شوند، چرا كه سبك جديدتري با ابداعات تازه‌اي عرضه مي‌شود كه بازار قبلي‌ها را كساد مي‌كند.

اما بدعت‌گذاري هاي اين عده به همين‌جا ختم نمي‌شود. آنان كه هدف خود از انجام اين قبيل كارها را جذب جوانان با گرايش‌ها و ظواهر مختلف بيان مي‌كرد. بدين وسيله هر كاري را توصيه مي‌كنند، علاوه بر سبك‌هاي مداحي و نوحه‌خواني، در نحوه عزاداري هم نوآوري‌هايي داشته‌اند. تغيير شيوه سينه‌زني و انجام اعمالي در خلال آن ـ كه شباهت بسياري به حركات موزون دارد ـ كوبيدن سر خود در هنگام به اصطلاح شور به ديوار يا پنجره و يا كوفتن بعضي اشيا مانند ميكروفون به سر و صورت كه باعث لطمه ديدن و جراحات شديد مي‌شود، هم از ابداعات اين جماعت است.

اما قضيه هنگامي بغرنج‌تر مي‌شود كه به مضمون اشعار سبك و تقريبا بي‌محتواي آنان هم نظر داشته باشيم. متأسفانه در بسياري از اين نوحه‌ها و مديحه‌سرايي‌ها، مطالبي بيان مي‌شود كه جز وهن ائمه اطهار (عليهم‌السلام) و زير پا گذاردن اصول محكم و اساسي دين، چيز ديگري را در پي ندارد. طراح مسائلي چون «خداي من علي(ع)» يا بخشودگي گناهان تنها در اثر گريه براي امام حسين(ع) و ايجاد اختلاف بين شيعه وسني... يا طرح مطالب سبكي در ميلاد ائمه(ع) كه حقيقتا قلم از بيان آنها شرم دارد، مورد نكوهش   نيز قرار گرفته است. استاد شهيد مرتضي مطهري هم در برخي از آثار خود، از جمله «حماسه حسيني»، ايجاد بدعت در مراسم‌هاي ديني و روضه‌خواني اهل بيت(ع) را مورد نقد و نكوهش قرار داده است.

راه مقابله با اين عده ـ كه تعداد چنداني هم ندارند ـ بايكوت آنها و رويگرداني از مراسم آنان است. بسياري از مداحان معروف و باسابقه نيز كه با معرفت در اين زمينه فعاليت مي‌كنند، همواره نسبت به اقدامات اين جماعت مداح‌نما انتقاد داشته‌، از لزوم مقابله با آنها، سخن به ميان آورده‌اند. باشد كه پس از اين، كمتر شاهد اين قبيل بدعت‌ها ـ كه بيشترين ضربه را بر پيكره مذهب وارد مي‌كنند ـ باشيم.